Thuisopbaren kan gewoon nog.

Gister (27-3) was er op NPO1 een collega ondernemer aan het woord over uitvaarten in Corona tijd en wat er allemaal anders gaat.
Zij vertelde dat een thuis opbaring niet meer mag. Dit is waarschijnlijk een beleid van haar bedrijf.
Het RIVM heeft hier geen enkele uitspraak over gedaan.
Dus indien u wilt dat uw dierbare tot de dag van de uitvaart thuis blijft, en het is technisch mogelijk in de woning, is dat geen enkel probleem.
Heeft u in deze hectisch tijd vragen over wat er nu nog allemaal wel kan rondom een afscheid? Bel me gerust en ik kan u alles vertellen volgens de laatste regels.

Alles is anders, maar de lente wist van niets
Magnolia in bloei

Alles is anders, maar de lente wist van niets

Alles is anders, maar de lente wist van niets
We zijn nu 12 dagen verder sinds de eerst maatregelen werden aangekondigd in verband met het Coronavirus. Het is wennen, veel overleggen. Families uitleggen hoe, wat en waarom. Gelukkig is er veel begrip bij hen maar ook extra verdriet, om het overlijden, omdat het afscheid nemen nu zo anders gaat als dat ze gedacht hadden.

Een uitdaging
Op donderdag 12 maart mochten de uitvaarten die al gepland waren nog doorgaan zoals afgesproken. Gelukkig, ik verwachtte de zaterdag erna bij een uitvaart zo’n 150 mensen en
de kaarten waren al verzonden. Tot er op vrijdag 13 maart toch wat onrust ontstond bij de familie. Er werd in de media gesproken over maximaal 100 personen. Inderdaad: de staf van het crematorium zat in spoedberaad en per direct werden er niet meer dan 100 mensen toegelaten bij het afscheid. Dit gold voor het hele gebouw, dus ook spreiden over twee ruimtes was geen optie.

Een uitdaging
Tja, daar was een uitdaging voor mij en nog meer voor de familie. Hoe gaan we dit oplossen?
We zijn samen zorgvuldig de gastenlijst nagelopen en met de al toegezegde afmeldingen zouden we onder die 100 mensen blijven. Die zaterdag was ik toch iets meer gespannen dan anders, wat nu als er toch meer mensen zouden komen. Gelukkig heb ik niemand hoeven te weigeren en we hebben er een mooi afscheid van kunnen maken met elkaar. En na afloop koffie en koekjes.

Maximaal 30 personen
Maar de maatregelen om het virus in te bannen werden strenger. Begrijpelijk want we moesten deze crisis zo snel mogelijk de baas worden. Maar…. een afscheidsceremonie met maximaal 30 personen en andere maatregelen zorgen ervoor dat de manier van afscheid nemen zo anders wordt dan hoe wij het in Nederland inmiddels gewend zijn.
Op het moment dat je een dierbare verliest is het zo fijn mensen om je heen te weten die je steunen, een knuffel geven. Maar hoe doe je dat als je 1,5 meter uit elkaar moet blijven. Niet dus. En ook het “bakkie troost” mag niet meer. Geen horecavoorziening meer toegestaan.

Andere regels
Meehelpen met de laatste verzorging mag ook niet meer, net als meerijden naast de chauffeur in de rouwauto en meegaan tot het allerlaatste moment en bij de aanvang van het crematieproces aanwezig zijn. Ik kan het allemaal uitleggen waarom dit niet meer kan, maar ik vind het wel heel lastig en huil van binnen mee met de nabestaanden.

Er ontstaan andere rituelen
Maar het lukt, er is veel begrip aan de kant van de nabestaanden. We zijn flexibel, schakelen, zoeken naar andere rituelen. Er kan via livestreams mee gekeken worden, eventueel wordt er een afscheidsfotograaf ingehuurd en na afloop kunnen we van deze foto’s een PowerPoint maken met de muziek van het afscheid eronder. Of er wordt een herinneringsboekje gemaakt met de foto’s en de uitgesproken teksten. Dit boekje kan dan worden opgestuurd naar de mensen die er niet bij konden zijn.
We brengen zoals altijd rust in de hele situatie. En als dan de afscheidsceremonie achter de rug is en de familie met een tevreden gevoel op de afgelopen week kan terugkijken,
kan ik dat ook.

Alles is anders, maar de lente wist van niets en gaat gewoon door, kijk naar deze prachtige Magnolia in bloei. Lente 2020.

Afscheid nemen van uw dierbare in deze Corona tijd
Uitvaart fotografie

Afscheid nemen van uw dierbare in deze Corona tijd

Afscheid nemen van uw dierbare in deze Corona tijd

Afscheid moeten nemen van een dierbare is al zwaar, maar nu komt er mogelijk nog veel onrust bij over wat wel en niet kan. Belt u mij (06 57 44 78 42), dan ik kan u adviseren over de regels en de beperkingen en gaan we kijken hoe we, binnen de mogelijkheden die er zijn, toch een mooi afscheid kunnen maken.

Het gesprek waarin alles besproken wordt

Als u mij belt met de vraag om een uitvaart te komen bespreken dan zal ik de volgende vragen stellen:
• Zijn er aanwezigen die koorts hebben?
• Zijn er aanwezigen die zich grieperig voelen?
• Zijn er aanwezigen die verkouden zijn of veel hoesten en/of niezen?
Mocht u hierop positief antwoorden, dan zijn de volgende adviezen van kracht:
• Verzoek alle nabestaanden die aanwezig zijn in het huis om 1,5 meter afstand van ons te nemen.
• Het verzorgen van de overledene vindt plaats zonder nabestaanden
Het gesprek waarin alles besproken wordt kan eventueel ook telefonisch, via face-time of whats-app bellen met beeldverbinding plaats vinden. Dit is zeker van toepassing als voor de nabestaanden thuis-isolatie of quarantaine geldt.

Het opbaren van de overledene

De overledene mag zowel thuis als in het uitvaartcentrum opgebaard worden. De kist mag zowel openblijven als dicht zijn. Nadat de overledene verzorgd is, zijn er geen beperkingen aan het contact van de nabestaanden met de overledene. Net als anders, wordt wel goede handhygiëne na contact geadviseerd.

De afscheidsceremonie

Alle openbare bijeenkomsten zijn verboden en veel faciliteiten, zoals horecazaken en kerken, zijn gesloten tot en met 6 april. Dit heeft gevolgen voor de afscheidsceremonie.
• Uitvaartplechtigheden in uitvaartcentra, crematoria of begraafplaatsen worden alleen bijgewoond door personen in de 1e graad bloed- en aanverwanten. Dit zijn (adoptie)ouders, (adoptie)kinderen, (adoptie)ouders van de partner, partner van (adoptie)kinderen. LAATSTE UPATE 16-3-2020 13:00 uur maximaal 30 personen aanwezig bij de afscheidsceremonie
• Aan de aanwezigen kan niet altijd cateringvoorziening geboden worden.
• Van de aanwezigen wordt gevraagd minimaal 1,5 meter van elkaar afstand te nemen.
• Voor rouwbezoek en condoleancebezoek gelden dezelfde beperkingen als voor de afscheidsceremonie.

Doormiddel van moderne middelen, zoals fotografie, livestream of opname van de plechtigheid is het mogelijk om mensen op afstand mee te laten kijken.

Getagd met
Begeleiding bij leven en bij overlijden
Van een bijzonder persoon

Begeleiding bij leven en bij overlijden

Begeleiding bij leven en bij overlijden
Ik zit achter mijn bureau en kijk naar mijn prikbord, daar hangt een aquarel, getekend door iemand wiens uitvaart ik heb mogen begeleiden.
Het verhaal begint van de zomer. Mijn telefoon gaat, Dag met … ik denk u binnenkort nodig te hebben. Ik ben in gesprek gegaan met deze familie, kennis gemaakt en vertelt wat ik kan betekenen voor hen. Op basis van de besproken wensen heb ik een begroting gemaakt en ze vertelden met mij verder te willen.

Alle facetten kwamen langs
Er is zo’n mooi contact ontstaan. Ik heb het levensverhaal van deze persoon mogen opschrijven en vele gesprekken met deze familie gehad.
Alle facetten kwamen langs, de mooie maar ook de minder mooie momenten werden met mij gedeeld. En dan was het verhaal klaar en kwam er weer een telefoontje: Els kan je toch nog een keertje komen want ik wil dit of dat nog toevoegen. Zo ben ik bijna elke week op bezoek geweest.

We hebben ook met elkaar gelachen
Door deze gesprekken kwam er rust en werden de scheuren ontstaan in het leven acceptabel. Hierdoor ontstond er ook licht en lucht waardoor het stervensproces acceptabel werd. We hebben ook veel gelachen. Zoals die keer dat deze persoon vertelde een aquarel in 10 minuten te kunnen maken, ja echt, klok maar. En zo is dus het plaatje op mijn prikbord ontstaan. Voor mij een mooie herinnering aan bijzonder persoon.

Lezing 25 maart GEANNULEERD
Afscheid nemen- Hoe doe je dat?

Lezing 25 maart GEANNULEERD

Afscheid nemen – Hoe doe je dat?

Afscheid nemen – helaas komen we er allemaal een keer voor te staan. Maar het roept zoveel vragen op. Gelukkig kan daar tegenwoordig over gesproken worden. En dat willen wij op 25 maart 2020 met u gaan doen.

Steeds vaker wordt aan afscheid nemen een persoonlijke invulling gegeven. En vaak wil degene die afscheid moet gaan nemen zelf de regie hierover houden. Maar hoe doe je dat? Wat moet je regelen. Financieel en anderszins? Hoe wil ik dat mijn uitvaart er straks uit gaat zien? Wat voor herinnering laat ik achter? Wat maakt doorleven voor achterblijvers lichter?

Dat zijn een paar van de vragen waarop Els de Zanger Uitvaartbegeleiding u op 25 maart a.s. mogelijk wat antwoorden wil laten zien. In een ongedwongen sfeer en onder het genot van een kopje koffie of thee zullen een aantal sprekers u een inkijkje in hun keuken geven. Na afloop van de lezingen is er gelegenheid om te sprekers te ontmoeten en hen persoonlijk vragen te stellen.

Deze sprekers zijn:

Diana Smit van “Mijn Laatste Ik”
“Wie had jij graag nog een keer willen horen praten? Jouw laatste woorden zijn een liefdevolle troost en enorme steun”.
Heeft u ooit wel eens gehoord van de mogelijkheid om een persoonlijke videoboodschap in te spreken? Om dierbare herinneringen in beeld vast te leggen?
Diana komt hierover vertellen.

Cor de Roo – Dienstverlening – Na overlijden
“In een tijd van zorgen, een hele zorg minder.”
Cor kan u ondersteunen na het overlijden van uw dierbare bij de afronding van financiële en administratieve zaken. Maar ook voor een overlijden kan hij u adviseren over welke stappen verstandig zijn om nu reeds te ondernemen. Ook kan hij een bron van inspiratie zijn voor zaken waar u nog niet aan hebt gedacht.

Patty Duijn, Rouwdoula en Verhalenverteller.
Een rouwdoula is een persoonlijk begeleider ten tijde van rouw en verlies.
Patty Duijn is een inspirator als het gaat over het op een natuurlijke manier omgaan met de dood, rouw minder rauw maken en over het (her)vinden van levenslust.
Zij heeft hierover ook een prachtig boek geschreven, “Rouwdoula”. Dit boek is deze avond te koop.

Naast deze sprekers zijn ook aanwezig:
-Patricia Sandifort. Patricia laat u kennismaken met haar Hemeldoos. Een prachtige manier om een “monumentje” te maken voor een overleden dierbare.
-Peter Verheijen, afscheidsfotograaf. Zijn werk ligt ter inzage.

Wij hopen hiermee een waardevol programma te hebben samengesteld waarmee wij u een inspirerende avond kunnen bezorgen.
Waar en wanneer
De lezingen vinden plaats op 25 maart 2020 in:
de Hofzaal van Verpleeghuis De Sterrenlanden, Minnaertweg 4 in Dordrecht.
Er is voldoende gratis parkeergelegenheid aanwezig. De zaal is open vanaf 19.00 uur. De lezingen beginnen om 19.30 uur. Van 21.00 tot 22.00 uur is er gelegenheid om na te praten onder het genot van een hapje en een drankje.

Aanmelden
Iedereen is welkom, wel graag aanmelden i.v.m. het aantal te reserveren plaatsen.Dit kan via de els@elsdezanger.nl of via whatsapp(Els) 06-57 44 78 42 of (Elly) 06-11 74 40 55

Kosten
Aan deze avond zijn voor u geen kosten verbonden.

Blauw, blauw, hemelsblauw

Blauw, blauw, hemelsblauw,
de kat was van de schooljuffrouw.
De juffrouw zegt: M’n kat is weer terecht.
Poes, poes, poes, poes, poes, poes.

Juffrouw, juffrouw,
hoe komt uw kat zo blauw,
zo blauw als een vergeet-mij-niet?
De juffrouw zei: Dat weet ik niet;
de katten die ik hou zijn altijd hemelsblauw,
blauw, blauw, blauw.
Poes, poes, poes, poes, poes, poes.

Kent u dit liedje nog van Annie M.G. Schmidt uit Ja Zuster, Nee Zuster.
Dit liedje zit maar in mijn hoofd.

Het ene blauw is het andere blauw niet.
In het vroege voorjaar was ik op een voorbespreking bij een familie en de persoon die ging overlijden wilde een blauwe kist. Maar ja, het ene blauw is het andere blauw niet.
En zo kwam het dat ik een week later terugging met mijn RAL-kleuren waaier en mijn stofstalen om de juiste kleur blauw uit te laten zoeken en de mooiste bekleding die erbij zou passen.

Er werd unaniem gekozen.
Het hele gezin zat mij al op te wachten en er ging nog een aardige wisseling van meningen over en weer, maar uiteindelijk werd er unaniem gekozen voor een bepaalde kleur blauw en een bijpassende stof.

Maar ja, hoe zou dat er in het echt uitzien? Toen de kist was gespoten en de stof genaaid tot een bekleding ben ik op een zonnige dag met de kist langs gegaan. Gelukkig kreeg ik de goedkeuring van de toekomstige bewoner van de kist. Hij was precies geworden zoals verwacht.

Het leven te vieren.
De kist ging terug naar de opslag en een paar maanden later was het zover. Hij zou gebruikt gaan worden. Na een prachtige uitvaart werd de dag afgesloten met een feest in een partycentrum. Eerst een buffet en als afsluiting een DJ om het leven te vieren.
Zo neemt ieder op zijn eigen wijze afscheid van het leven.

Vandaag

Vandaag

Vandaag over 14 dagen zitten we in het nieuwe jaar 2020.

Wat is er veel gebeurd dit jaar. Mijn eigen bedrijf is gegroeid als kool.
Dit is weliswaar heel fijn voor mij. Daardoor heb ik met mijn baan ernaast, bij de huisarts, kunnen stoppen.
Maar dit betekent ook dat er in heel veel families verdriet is gekomen, het afgelopen jaar.
Dat er iemand gemist wordt.
Blijvend.

Het gemis neemt toe.
Ik hoor terug van de families, want met velen heb ik nog steeds af en toe contact,
dat het verdriet wel wat milder wordt maar het gemis juist toeneemt.
Of het deze december maand de eerste keer is zonder die ene persoon,
of dat er al meerder keren een december maand met dat gemis is gepasseerd, het went nooit.

Ik heb een gedicht gevonden op internet, van Hilde Haarman – Leurink (Rondom de dood)

Vandaag,
als een warme klank,
hoorde ik jouw naam.

Jouw naam klinkt wel vaker,
zit elke dag in mijn hoofd,
Maar, vandaag was het anders.

Zat de klank in het moment,
van de herinnering?
Zat de klank in het ineens,
zo voelbaar gemis?

Ik weet niet wat het was.

Maar vandaag,
als een warme klank,
hoorde ik jouw naam.

Jouw naam,
als teken van je bestaan!

Dit gedicht raakte mij en wil ik dus graag delen, hopelijk geeft het ook wat troost aan eenieder die iemand missen moet.

2019
Ik heb mijn bedrijf mogen presenteren op TV, 20 oktober bij Holland van Boven(indien u dit gemist heeft is dit terug te kijken). Ik was hoofdgast bij het radioprogramma van Studio de Witt op zaterdag 8 december. Samen met mijn vaste assistente en waardevolle collega Elly Kollen, die de opleiding voor rouwbegeleiding heeft afgerond, hebben we onze eerst rouwwandeling gewandeld. Ik ben gecertificeerd als dementie vriendelijke uitvaartbegeleidster. Ik heb mijn samenwerkingsverbanden met collega ondernemers
Bram Kuipers en Nienke Hyams voortgezet. Kortom het is een bijzonder jaar geweest.

2020
Een jaar met nieuwe uitdagingen. De rouwwandeling die bijzonder werd gewaardeerd wordt herhaald. Ook ben ik elke laatste woensdag van de maand samen met Particia Sandofoort van De Hemeldoos, https://www.hemeldoos.nl/ in restaurant Wiqui, https://www.wiqui.com/.
Bij Patricia kunt u samen een mooi herinneringsplekje maken door een hemeldoos in te richten en ik ben er, indien het werk het toelaat, om al uw vragen rondom het overlijden te beantwoorden.

Bedankt voor het vertrouwen het afgelopen jaar en alle goeds gewenst voor een nieuw jaar.

Live muziek

Herfst
Het is een gure dag, de wind waait flink. De laatste blaadjes waaien van de takken af.
We hebben zojuist de aula dienst afgesloten. Ik open de deuren van de aula om de dragers binnen te vragen en de belangstellenden doen alvast hun jas aan en vormen een haag buiten. Als de directe familie ook hun jas aan heeft getrokken en we de bloemen in handen hebben kunnen geven van belangstellende die willen helpen om deze naar het graf te dragen, zijn we klaar om te vertrekken naar het graf.
De overleden wordt door de dragers op de schouders genomen en de stoet zet zich in beweging. Wat is dit toch altijd een respectvol geheel, zo met elkaar naar het graf te lopen.

Livemuziek
Als we de hoek om slaan komt in de verte het graf in zicht. Maar wat hoor ik? De eerst muziektonen van Bach’s Arioso. Prachtig, ik heb kippenvel van top tot teen. Ik wist het natuurlijk, dat er livemuziek zou zijn, maar ook met mij als ervaren uitvaartbegeleidster doet dit toch wel wat. De stoet die toch al stil was wordt mogelijk nog stiller.

Laatste groet
Nadat de kist boven het graf is geplaatst en er nog een enkele speech is van de partner, wordt Elgar Salaud’amour gespeeld. Tijdens de laatste groet lopen de belangstellende weg onder de klanken van Tsjaikovski’s Chanson triste.

De warmte van het ontmoeten
De wind waait nog steeds flink en de onder klanken van de cello, waardoor we eerst naar het graf werden getrokken, lopen we nu terug naar de koffiekamer waar de warmte van het ontmoeten ons opwacht.

PS: foto van Het Strijkkwartet gemaakt door Madeline Mullin

De regen kwam met bakken uit de hemel

De eerst “rouwwandeling” is op de kalender gezet. Zondag 3 november 14 uur.
In de ochtend van die 3e november scheen er een mooi zonnetje, de voorspelling was later die dag minder zonnig, maar helaas: we konden de starttijd niet meer vervroegen.
Toen ik thuis wegreed begon het net te druppen. Ik had mijn auto vol met paraplu’s gelegd.
We hadden vooraf 9 aanmeldingen. Een uurtje voor aanvang mailde er nog iemand om te vragen of hij meekon? Natuurlijk is iedereen welkom.
Aangekomen bij het parkeerterrein had ieder gelukkig gerekend op het natte weer en zelf paraplu’s mee genoemden. Binnen bleek nog een wandelaar te zitten, die via via had gehoord dat we gingen wandelen en ook deze persoon was van harte welkom.

We gingen op pad, onder de paraplus, lekker stappen.
Al snel bleek te gebeuren waar wij als organisatie op gehoopt hadden, iedereen praatte met iedereen. Allen waren we daar omdat we een verlies hadden ervaren, de een ‘n ouder, de ander een partner of een kind. Langer geleden of nog maar heel kortgeleden, het doet er niet toe, merkten wij. Je deelt iets gemeenschappelijks.

Op naar de koffie
Na een half uurtje werd de waterkraan boven nog iets verder opengezet. En het was geen buitje maar echt van die regen die gestaag blijft vallen. We besloten de koffie op te gaan zoeken. En ook hier was er een heel fijne sfeer. Geen dikke tranen, we hadden al genoeg water gehad, maar gewoon herkenning. Er werden door enkele aanwezige adressen en telefoonnummers uitgewisseld. Elly kon aan deze of gene vertellen over haar opleiding rouwbegeleiding en ook haar nummer werd hier en daar opgeschreven. Na nog een tweede kopje koffie hebben wij iedereen bedankt voor de aanwezigheid. Wij hebben het als een fijne middag ervaren. En dit kregen we ook terug van de aanwezigen. Even kunnen kletsen met iemand die weet wat je doormaakt.

Voor herhaling vatbaar.
Wat we ook zeker weer gaan doen over een aantal maanden, met hopelijk iets beter weer. Want vandaag bleef de regen maar vallen .

Wist u dat er op de begraafplaats Essenhof in Dordrecht wandgraven  bestaan?
Wandgraf Begraafplaats Essenhof Dordrecht

Wist u dat er op de begraafplaats Essenhof in Dordrecht wandgraven bestaan?

Sinds 2017 zijn op begraafplaats Essenhof in Dordrecht wandgraven
aangelegd. Dit zijn bovengrondse graven van natuursteen. Nadat hier een
kist in is geplaatst, wordt de ruimte afgesloten met een natuurstenen
plaat, waarin een tekst gegraveerd kan worden. U kunt deze ruimte huren
als particulier graf voor 15 of 30 jaar en daarna kan de huur per 5 jaar
verlengd worden.

Als u wilt weten hoe dit er uitziet, dan kunt u op zondag 20 oktober
kijken naar Holland van Boven op SBS 6 om 15.00 uur. In dit programma
worden mensen die wonen en werken in een bepaalde plaats in beeld
gebracht. Deze keer is mijn bedrijf in beeld, Els de Zanger
Uitvaartbegeleiding. In de uitzending wordt een korte impressie getoond
van een begrafenis in een wandgraf. Het programma wordt herhaald op
zaterdag 26 oktober om 12.30 uur.

Als eerste uitvaartbegeleidster in de regio heb ik het certificaat
Dementievriendelijke Uitvaartbegeleiding gehaald. De familie heeft vaak
de wens om iemand met dementie in de naaste omgeving, te betrekken bij
het afscheid. Samen met de familie probeer ik dit te realiseren en
daarbij kijk ik naar de wensen, de mogelijkheden en onmogelijkheden.

Top