Betrek kinderen bij een afscheid

Ik ben geraakt door een filmpje wat ik van de week kreeg toen ik bij een familie langs ging om nog even na te praten over het verlies waarbij ik ze heb mogen begeleiden.

Er waren achterkleinkinderen en die heb ik, zover zij wilde, betrokken bij alles rondom dit overlijden. Bij de opbaring thuis, maar ook bij de afscheidsdienst hadden zij een belangrijke rol. Oma had dit ook in hun leven.

Als ik dan zo’n filmpje terugzien ontroerd mij dat. Zo mooi hoe kinderen op een natuurlijke wijze omgaan met de dood en het naspelen met hun duplo. Ik heb de tekst uitgeschreven en enkele screenshots gemaakt van het filmpje.

“Dit iskinderen en uitvaart Els, en die staat voor het podiumpje. Dit zijn alle zitjes en daar kunnen alle mensen zitten en dit is de kist (let op de wielen er onder!) met allemaal bloempjes er op.

De kist gaat de oven in hier. Die gaat er zo in geschoven worden. Eerst halen we alle bloemetjes er af, die leggen we daar neer en dan gaat die zo in de oven rijden.”

 

Ik zeg altijd: “De dood hoort bij het leven. Je neemt je kinderen mee op kraamvisite dus waarom zou je ze niet meenemen om bij een overleden oma te gaan kijken?”

Wees open en maak het niet moeilijker dan het is.

Lieve groet Els

Getagd met

Ik omarm het jaar 2021 en hoop dat we ook elkaar dit jaar weer kunnen omarmen.

 

Daar staan we dan, aan het begin van een nieuw jaar 2021.

We laten 2020 achter ons. Een bewogen jaar waar in heel veel anders ging als hoe we het verwacht hadden. Na de eerste berichten in februari en maart over een virus had toch niemand gedacht dat we nu nog midden in de beperkingen zouden zitten? Ook in 2020 heb ik weer vele families mogen begeleiden waar een dierbare is overleden. In het voorjaar waren dit zeer kleine afscheidsbijeenkomsten.

 

Nieuwe rituelen

Maar er ontstonden nieuwe rituelen. Samen met de familie keken we  hoe er met de beperking die er waren toch een mooi respectvol afscheid kon worden georganiseerd. Waar mogelijk werden er hagen gevormd langs de weg, zodat er toch veel mensen een laatste groet konden brengen aan de overledene. En de livestream werd ingevoerd op heel veel afscheidslocaties. Er werden afscheidsbijeenkomsten in de openlucht gehouden. Gedwongen door de omstandigheden werd het een klein intiem afscheid in plaats van een bijeenkomst met heel veel mensen. Maar dit werd als heel mooi en positief ervaren. Wat was dit fijn om te horen.

 

Ook privé  een bewogen 2020.

In de eerste Lock-down merkte we dat ons prachtige appartement ook wel erg klein was als je alle twee vanuit huis moet werken. En mijn bedrijf groeide als kool. Steeds meer mensen wisten mij te vinden. Geweldig, maar daardoor kreeg ik steeds meer behoefte aan een echt kantoor in plaats van alleen een bureau in een kamertje. De verhuisplannen kregen steeds verder vorm. Eind augustus hebben wij ons appartement in Dordrecht verruild voor een echt huis in Zwijndrecht. Slechts 4 kilometer van het vorig adres.

 

Team

Tja, de groei van mijn bedrijf is fantastisch maar ook mijn dag heeft maar 24 uur. Dus ben ik een samenwerking aangegaan met twee geweldige collega’s. We namen al waar voor elkaar in vakanties maar ook bij drukte kunnen we op elkaar terugvallen. Ik beschik over een echt team om mij heen. En als kers op de taart heb ik na wikken en wegen ook een bedrijfsauto aangeschaft in november.

 

Bijna drie jaar

Ik ben zo dankbaar voor het vertrouwen van de families die mij bellen na een overlijden van een dierbare. Want zonder hen zou ik hier nu niet zitten te glimmen van trots. Hoe ik in nog geen drie jaar tijd al zo ver gekomen ben in de bijzonder wereld van de uitvaart.

 

Ik omarm het jaar 2021 en hoop dat we ook elkaar dit jaar weer kunnen omarmen.

 

Liefs Els

 

 

 

 

 

Ondanks Corona een indrukwekkende uitvaart

Het was een prachtige dag afgelopen vrijdag, de zon scheen en er waaide een zacht briesje. De bomen, met nog de laatste blaadjes in herfstkleur. Een dag waarop je normaal gesproken zou genieten.

Normaal gesproken…

…maar vorige week vrijdag moest ik een uitvaart organiseren in dit Corona tijdperk. Gelukkig was het geen overlijden aan Corona en hadden de gezinsleden ook geen Corona, wat op dit moment in mijn regio eerder uitzondering dan regel is. Maar de zorgen over de mogelijkheid van een besmetting waren er wel en hoe creëer je dan een mooi afscheid waarbij iedereen zich goed voelt?
Alles werd naar buiten verplaatst. Het begon al met het bespreken van het aankomende afscheid. Naast het fietsenhok in een koude wind, hebben wij, de familie en ik, de hoofdlijnen doorgesproken en een kist uitgezocht.

Een afscheid buiten

Het zou een afscheid buiten worden, met allemaal fakkels langs het pad. De overleden zou al op het graf staan, waar iedereen dan via het uitgestippelde pad langs zou lopen om een laatste groet te brengen en er werd gezorgd voor een “koffie to go”. Zo gezegd, zo gedaan, we hebben contact gezocht met een barista met de toepasselijke naam Heavenly Hot Coffee.  We voerden overleg met de gemeente over wat er mogelijk was. De oude regels waren nog van kracht. Buiten 250 mensen toegestaan mits de 1,5 meter in acht wordt genomen. Door de gemeente werd fijn meegedacht, de fakkels moesten in de grond gestoken worden en formeel gezien betreed je dan een ander graf. Dat is niet respectvol dus dat wilden we niet. Vuurpotten werden overwogen, maar die zijn te brandgevaarlijk. Uiteindelijk hebben we gekozen voor grafkaarsen met een deksel erop. Bij slechter weer blijven die ook gewoon branden door het deksel en er is geen brandgevaar als iemand te dicht langs loopt.

300 kaarsen

De volgende vraag is, hoeveel kaarsen hebben we nodig…. we besloten er 300 te bestellen. We beginnen op tijd met aansteken, wat zijn het er veel. Ik ben zo blij met mijn assistentes Elly en Patricia. Samen hebben we hard gewerkt om op tijd alle kaarsen op de juiste plek aan te steken. De deksels hadden we er vooraf al afgehaald, maar dan het aansteken, deksels erop, AU….. wat worden die kaarsen snel heet. Daarna allemaal neerzetten op het pad, met 1 meter afstand (bij kaarsen mag dit nog). Dus aansteken, deksel er op, bukken en neerzetten x 300…

Een Barista

De weersverwachting zag er goed uit. Maar het is november dus in overleg is de Barista met de vintage tafel in de aula gaan staan,  met alle deuren voor en achter open. De mensen konden langslopen en een koffie, latte, chai-latte, verse muntthee of chocomel met slagroom bestellen en met hun to go beker doorlopen de begraafplaats af.

Een bijzondere dag

Een uitvaart kan heel verdrietig zijn, maar door het mooie weer en de sfeer op de begraafplaats was dit ook een bijzondere dag. De belangstellende konden op een veilige en prettige manier afscheid nemen van deze bijna honderdjarige.

De kaarsen markeren de route

300 kaarsen aansteken

De kaarsen markeren de route over de begraafplaats

Vele handen maken licht werk

Koffie to go door de barista van Heavenly Hot Coffee

Het was stil deze zomer
Verhuizing Dordrecht Zwijndrecht

Het was stil deze zomer

Het was stil deze zomer.
Ja oorverdovend stil op mijn website en in mijn blog. Dat had een reden.
Na een gezapig voorjaar met gelukkige niet echt veel extra drukte tijdens de eerste Corona piek, begon het in mei langzaamaan wat drukker te worden. Juni nog een beetje meer en in juli en augustus was het nauwelijks bol te werken in mijn eentje.

Verhuizing
Daar kwam bij dat onze verhuisplannen ook in een stroomversnelling kwamen.
In juli kregen we de sleutel van ons nieuwe huis en 5 weken later stond de verhuizer voor de deur. Mijn huis en dus ook mijn bedrijf is 4 kilometer opgeschoven en nu gevestigd in Zwijndrecht, net over de brug. Er verandert voor mijn werkgebied dus niets.
Wel heb ik nu de ruimte voor een kantoor aan huis. En is er geen extra garage meer nodig. Heerlijk alles bij elkaar, zo hoef ik niet na te denken in welke opslag iets nu ligt.

Team
Wat fijn dat mensen mij steeds beter weten te vinden. Maar ik wil wel dezelfde kwaliteit blijven leveren. Rust en echte aandacht, voor de familie waar ik op dat moment mee werk, is mijn handelsmerk en dat wil ik ook zo houden. Ook ik kan mezelf niet in drieën delen.
Bij vakanties en ziekte had ik al op een paar collega’s om op terug te vallen.
Bij drukte kan het gebeuren dat een van hen namens Els de Zanger Uitvaartbegeleiding u gaat begeleiden. We houden zo veel mogelijk rekening met uw wensen dus heeft u voorkeur, geef dat gerust aan.

Met trots stel ik ze aan u voor: Bram Kuipers, Nienke Hyams en Elly Kollen.
Foto’s van hen kunt ze nu ook zien op mijn website.

Ik werk al even samen met ze, enkele familie hebben al kennis gemaakt met ze. En ik heb er al het vertrouwen in dat zij met dezelfde passie voor mijn families klaarstaan.
Samen zorgen we voor een passend afscheid.

Wat als…

Aanrijding met fietser
“Door de laagstaande zon is de automobilist waarschijnlijk verblind geweest en hij heeft daardoor de fietser niet gezien. De fietser heeft de aanrijding niet overleefd en laat een vrouw en 2 kinderen na. “
Zo’n berichtje lees je wel eens in de krant maar nu overkomt het jou. De politie staat aan de deur met deze vreselijke boodschap. Het dringt nauwelijks tot je door en dan moet je een uitvaart gaan regelen.

Begraven of cremeren
Je hebt geen idee wat je partner zou willen, begraven of cremeren?
Daar hadden jullie het nog nooit over gehad, immers dat is nog helemaal niet aan de orde, jullie waren beide gezond. Druk met het gezinsleven, werk, hobby’s.
Waar begin je? Er komen zo veel vragen op je af. Gelukkig kan de uitvaartbegeleidster je aan de hand nemen en stap voor stap begeleiden door de keuzes die er zijn. Maar wat zou het fijn zijn geweest als je hier van tevoren toch eens samen over gesproken zou hebben.

“Wat als…”
Alhoewel dat erover spreken voor sommigen best lastig is. Mogelijk kan mijn boekje “Wat als…” hierbij helpen?
In dit boekje, kun je jouw wensen aangeven of het kan dienen als handvat voor een gesprek over ‘Wat als…’
Want, wanneer ooit verandert in ‘Het is…’dan is het opeens heel bijzonder en waardevol om je wensen en gedachten op papier te hebben.
In ‘Wat als…’kun je bijvoorbeeld aangeven of je begraven of gecremeerd wil worden, maar er is ook voldoende ruimte om je overige wensen te noteren.
Je kunt zelf kiezen welke onderdelen je wil invullen. Dit document is geheel vrijblijvend en verplicht je verder tot niets. Later wijzigen of aanvullen is altijd mogelijk.

Vragen
Via deze link kunt u het boekje downloaden. Ik kan ook een papieren exemplaar bij u langs brengen. Misschien wilt u hulp bij het invullen van dit document of heeft u nog vragen. Voor meer informatie of voor het maken van een afspraak kunt u contact met mij opnemen via telefoonnummer 06 57 44 78 42
Dit is vrijblijvend, zonder kosten of enige verplichting.

Nieuw rituelen

In deze tijd, waar er nog slechts 30 mensen aanwezig mogen zijn bij een afscheid ontstaan nieuwe rituelen. Samen met de familie denken we na om toch zo veel mogelijk mensen bij het afscheid te betrekken en zo een warm en liefdevol afscheid te organiseren. Ik prijs mij gelukkig dat ik aangesloten ben bij het Netwerk uitvaartvernieuwers. Ook in onze branche staan we samen sterk en inspireren wij elkaar. Zij hebben met input van de leden een flyer gemaakt om te laten zijn wat er allemaal wel mogelijk is. NU-Corona-maatregelen-25-04-2020

Een kanjer in rouw in corona tijd!
Dordrecht, park Zuidhoven

Een kanjer in rouw in corona tijd!

Rouw in corona tijd.

Half maart 2020.
Na een paar intensieve weken overlijdt, in jullie eigen vertrouwde woonhuis, je partner. De laatste week is heel bijzonder geweest. De kinderen hebben je bij gestaan.
Ze waren er overdag en bleven ook slapen, want het was wel duidelijk dat het nu niet zo lang meer zou duren.

Wat hadden ze altijd genoten
De kleinkinderen liepen in en uit, want ook zij wilden zo veel mogelijk nog bij opa en oma zijn.
Want wat hadden ze altijd genoten, van de logeerpartijtjes, van de vakanties met de tent, van het enthousiasme en de liefde van opa en oma voor de natuur, waardoor ook zij weer echte natuurliefhebbers zijn geworden. De eindeloze avonden voor de tent met verhalen van opa en oma en de heerlijke kookkunsten van oma.

Ook de kinderen haalden in deze dagen veel herinneringen met elkaar op over vroeger. Ze waren saamhorig in het nu. Ook spraken jullie over straks, als je partner er niet meer zou zijn.
Er werden dia’s tevoorschijn gehaald en er werd veel naar muziek geluisterd. Want ook muziek was altijd heel belangrijk in jullie mooie lange leven samen.

Het leven samen kwam ten einde.
En toen was het moment daar, het leven samen kwam ten einde.
De uitvaart werd voorbereid, de adressen geschreven, er gingen ruim 120 kaarten de deur uit.
Ondertussen kreeg het Coronavirus Nederland steeds meer in de greep. Bijeenkomsten met meer dan 100 personen werden verboden. Maar uitvaarten die al gereserveerd waren mochten nog op de afgesproken manier doorgang vinden.
Tot de dag voor de uitvaart de regel strenger werd en er nog maar maximaal 100 personen mochten komen. Plussen, minnen, tellen, nog eens tellen, ondertussen kregen jullie al de nodige afmeldingen. Die 100 personen grens zouden we wel kunnen handhaven.

Een ontroerend afscheid
Na een ontroerend afscheid hebben jullie onder het genot van een kop koffie, zij het op afstand, toch nog na kunnen praten met de aanwezigen.

Mensen blijf thuis
Nadat iedereen vertrokken was en ook de kinderen weer naar hun eigen huis waren gegaan zat je alleen thuis. Zondagavond was daar een persconferentie en per direct moest onder andere de horeca dicht. Mensen blijf thuis was het advies. En gezien jouw leeftijd en de stress van de laatste weken behoorde ook jij echt tot de kwetsbare groep. En dus kwamen de kinderen niet meer en ook de kleinkinderen wilden het niet op hun geweten hebben dat ze jou ziek zouden maken en bleven dus ook weg.
Het werd oorverdovend stil om je heen. Na weken van een overvol huis met al je kinderen om je heen, nu alleen nog contact via de iPad.

Ach ik ben de enige niet
In het seizoen dat alles weer uitloopt, de natuur weer aan een nieuw jaar begint, de vogels het hoogste lied beginnen te zingen, bracht deze door jullie zo geliefde natuur wat steun en troost.
Ach ik ben de enige niet in deze situatie vertelde je, als ik je belde voor een praatje.

Een kanjer in rouw in corona tijd!

Thuisopbaren kan gewoon nog.

Gister (27-3) was er op NPO1 een collega ondernemer aan het woord over uitvaarten in Corona tijd en wat er allemaal anders gaat.
Zij vertelde dat een thuis opbaring niet meer mag. Dit is waarschijnlijk een beleid van haar bedrijf.
Het RIVM heeft hier geen enkele uitspraak over gedaan.
Dus indien u wilt dat uw dierbare tot de dag van de uitvaart thuis blijft, en het is technisch mogelijk in de woning, is dat geen enkel probleem.
Heeft u in deze hectisch tijd vragen over wat er nu nog allemaal wel kan rondom een afscheid? Bel me gerust en ik kan u alles vertellen volgens de laatste regels.

Alles is anders, maar de lente wist van niets
Magnolia in bloei

Alles is anders, maar de lente wist van niets

Alles is anders, maar de lente wist van niets
We zijn nu 12 dagen verder sinds de eerst maatregelen werden aangekondigd in verband met het Coronavirus. Het is wennen, veel overleggen. Families uitleggen hoe, wat en waarom. Gelukkig is er veel begrip bij hen maar ook extra verdriet, om het overlijden, omdat het afscheid nemen nu zo anders gaat als dat ze gedacht hadden.

Een uitdaging
Op donderdag 12 maart mochten de uitvaarten die al gepland waren nog doorgaan zoals afgesproken. Gelukkig, ik verwachtte de zaterdag erna bij een uitvaart zo’n 150 mensen en
de kaarten waren al verzonden. Tot er op vrijdag 13 maart toch wat onrust ontstond bij de familie. Er werd in de media gesproken over maximaal 100 personen. Inderdaad: de staf van het crematorium zat in spoedberaad en per direct werden er niet meer dan 100 mensen toegelaten bij het afscheid. Dit gold voor het hele gebouw, dus ook spreiden over twee ruimtes was geen optie.

Een uitdaging
Tja, daar was een uitdaging voor mij en nog meer voor de familie. Hoe gaan we dit oplossen?
We zijn samen zorgvuldig de gastenlijst nagelopen en met de al toegezegde afmeldingen zouden we onder die 100 mensen blijven. Die zaterdag was ik toch iets meer gespannen dan anders, wat nu als er toch meer mensen zouden komen. Gelukkig heb ik niemand hoeven te weigeren en we hebben er een mooi afscheid van kunnen maken met elkaar. En na afloop koffie en koekjes.

Maximaal 30 personen
Maar de maatregelen om het virus in te bannen werden strenger. Begrijpelijk want we moesten deze crisis zo snel mogelijk de baas worden. Maar…. een afscheidsceremonie met maximaal 30 personen en andere maatregelen zorgen ervoor dat de manier van afscheid nemen zo anders wordt dan hoe wij het in Nederland inmiddels gewend zijn.
Op het moment dat je een dierbare verliest is het zo fijn mensen om je heen te weten die je steunen, een knuffel geven. Maar hoe doe je dat als je 1,5 meter uit elkaar moet blijven. Niet dus. En ook het “bakkie troost” mag niet meer. Geen horecavoorziening meer toegestaan.

Andere regels
Meehelpen met de laatste verzorging mag ook niet meer, net als meerijden naast de chauffeur in de rouwauto en meegaan tot het allerlaatste moment en bij de aanvang van het crematieproces aanwezig zijn. Ik kan het allemaal uitleggen waarom dit niet meer kan, maar ik vind het wel heel lastig en huil van binnen mee met de nabestaanden.

Er ontstaan andere rituelen
Maar het lukt, er is veel begrip aan de kant van de nabestaanden. We zijn flexibel, schakelen, zoeken naar andere rituelen. Er kan via livestreams mee gekeken worden, eventueel wordt er een afscheidsfotograaf ingehuurd en na afloop kunnen we van deze foto’s een PowerPoint maken met de muziek van het afscheid eronder. Of er wordt een herinneringsboekje gemaakt met de foto’s en de uitgesproken teksten. Dit boekje kan dan worden opgestuurd naar de mensen die er niet bij konden zijn.
We brengen zoals altijd rust in de hele situatie. En als dan de afscheidsceremonie achter de rug is en de familie met een tevreden gevoel op de afgelopen week kan terugkijken,
kan ik dat ook.

Alles is anders, maar de lente wist van niets en gaat gewoon door, kijk naar deze prachtige Magnolia in bloei. Lente 2020.

Afscheid nemen van uw dierbare in deze Corona tijd
Uitvaart fotografie

Afscheid nemen van uw dierbare in deze Corona tijd

Afscheid nemen van uw dierbare in deze Corona tijd

Afscheid moeten nemen van een dierbare is al zwaar, maar nu komt er mogelijk nog veel onrust bij over wat wel en niet kan. Belt u mij (06 57 44 78 42), dan ik kan u adviseren over de regels en de beperkingen en gaan we kijken hoe we, binnen de mogelijkheden die er zijn, toch een mooi afscheid kunnen maken.

Het gesprek waarin alles besproken wordt

Als u mij belt met de vraag om een uitvaart te komen bespreken dan zal ik de volgende vragen stellen:
• Zijn er aanwezigen die koorts hebben?
• Zijn er aanwezigen die zich grieperig voelen?
• Zijn er aanwezigen die verkouden zijn of veel hoesten en/of niezen?
Mocht u hierop positief antwoorden, dan zijn de volgende adviezen van kracht:
• Verzoek alle nabestaanden die aanwezig zijn in het huis om 1,5 meter afstand van ons te nemen.
• Het verzorgen van de overledene vindt plaats zonder nabestaanden
Het gesprek waarin alles besproken wordt kan eventueel ook telefonisch, via face-time of whats-app bellen met beeldverbinding plaats vinden. Dit is zeker van toepassing als voor de nabestaanden thuis-isolatie of quarantaine geldt.

Het opbaren van de overledene

De overledene mag zowel thuis als in het uitvaartcentrum opgebaard worden. De kist mag zowel openblijven als dicht zijn. Nadat de overledene verzorgd is, zijn er geen beperkingen aan het contact van de nabestaanden met de overledene. Net als anders, wordt wel goede handhygiëne na contact geadviseerd.

De afscheidsceremonie

Alle openbare bijeenkomsten zijn verboden en veel faciliteiten, zoals horecazaken en kerken, zijn gesloten tot en met 6 april. Dit heeft gevolgen voor de afscheidsceremonie.
• Uitvaartplechtigheden in uitvaartcentra, crematoria of begraafplaatsen worden alleen bijgewoond door personen in de 1e graad bloed- en aanverwanten. Dit zijn (adoptie)ouders, (adoptie)kinderen, (adoptie)ouders van de partner, partner van (adoptie)kinderen. LAATSTE UPATE 16-3-2020 13:00 uur maximaal 30 personen aanwezig bij de afscheidsceremonie
• Aan de aanwezigen kan niet altijd cateringvoorziening geboden worden.
• Van de aanwezigen wordt gevraagd minimaal 1,5 meter van elkaar afstand te nemen.
• Voor rouwbezoek en condoleancebezoek gelden dezelfde beperkingen als voor de afscheidsceremonie.

Doormiddel van moderne middelen, zoals fotografie, livestream of opname van de plechtigheid is het mogelijk om mensen op afstand mee te laten kijken.

Getagd met
Top